NHỮNG NĂM THÁNG SAU CÙNG CỦA ĐỜI MƯU SINH

 

NHỮNG NĂM THÁNG SAU CÙNG CỦA ĐỜI MƯU SINH

Cuộc sống rồi cũng không phụ người chịu khó.

Sau gần một năm, đứa con trai lớn của tôi tạm tìm được việc làm tại một trường tiểu học. Công việc ấy không đúng với ngành nó đã học, nhưng trong lúc kinh tế còn khó khăn, có việc làm đã là điều đáng mừng.

Sau gần hai năm làm công việc bất đắc dĩ ấy, cuối cùng nó cũng tìm được một việc đúng với ngành học, với mức lương khởi đầu hơn bốn mươi lăm ngàn đô một năm.

Ngày nghe con báo tin, tôi mừng lắm.

Không hẳn vì số tiền nó sẽ kiếm được, mà vì tôi biết con mình cuối cùng đã tìm lại được con đường mà nó từng bỏ công học hành bao nhiêu năm.

Đứa con gái, sau một thời gian theo bạn sang Houston làm nghề nail, cũng trở về Sacramento và xin được việc tại một chi nhánh ngân hàng gần nhà.

Qua năm tháng, có thêm kinh nghiệm, rồi sau vài lần thay đổi công việc, lương hướng của nó cũng dần khá hơn.

Đứa con trai thứ ba vẫn ở San Jose và chuyển sang nghề hớt tóc.

Mỗi đứa một nghề.

Mỗi đứa một con đường.

Làm cha mẹ, đến lúc ấy tôi không còn mong gì hơn là thấy các con có thể tự đứng trên đôi chân của mình.

Còn tôi, sau bao lần thay đổi công việc, cuối cùng xin được vào làm công việc tạp dịch tại Walmart.

Vợ tôi vẫn tiếp tục với nghề làm móng, dù qua năm tháng cũng thay đổi nhiều tiệm.

Vậy là sau một thời gian dài chạy vạy tìm công ăn việc làm kể từ ngày rời San Jose, gia đình chúng tôi lại tạm ổn định.

Không giàu có.

Không dư dả gì nhiều.

Nhưng mỗi người đều có việc.

Mỗi sáng thức dậy biết mình phải đi đâu, làm gì.

Chiều tối lại trở về căn nhà của mình.

Đối với một gia đình từng bao lần bắt đầu lại từ hai bàn tay trắng, như thế đã là điều đáng quý.

Rồi năm tháng cứ lặng lẽ trôi.

Các con tôi lần lượt lập gia đình.

Từng đứa rời khỏi mái nhà cha mẹ để xây dựng một mái ấm riêng.

Căn nhà ngày trước lúc nào cũng đầy tiếng con cái, dần dần vắng đi.

Nhưng rồi những khoảng trống ấy lại được lấp đầy bằng tiếng cười của những đứa cháu nội, cháu ngoại lần lượt chào đời.

Mỗi lần có thêm một đứa cháu, vợ chồng tôi lại vui.

Tôi nhìn những đứa trẻ sinh ra và lớn lên trên đất Mỹ, đôi khi chợt nghĩ đến một hành trình thật dài của gia đình mình.

Từ quê nhà Việt Nam...

qua những năm tháng lưu lạc...

rồi đến những ngày đầu bỡ ngỡ trên đất Mỹ...

và bây giờ là một thế hệ mới đang lớn lên bình yên nơi đây.

Đứa con út cũng vào đại học.

Đến lúc ấy, tôi mới chợt nhận ra:

Mình già rồi.

Mái tóc hai vợ chồng ngày một bạc thêm.

Các con đã lớn.

Các cháu đã ra đời.

Vậy mà tôi vẫn còn lẽo đẽo theo chuyện cơm áo.

Người xưa nói:

“Thất thập cổ lai hy.”

Qua tuổi bảy mươi mà ngày ngày tôi vẫn còn cặm cụi đi làm.

Có lúc hai vợ chồng ngồi với nhau, bà nói:

— Thôi, nghỉ “đi cày” đi ông. Còn được bao nhiêu năm nữa đâu. Dành chút thời gian đi đây đi đó. Cứ chần chừ hoài, đến lúc xụm bà chè rồi thì còn đi đâu được nữa!

Tôi nghe thì cười.

— Ừ, rồi nghỉ.

Nhưng cái chữ “rồi” ấy cứ kéo dài hết năm này sang năm khác.

Có lẽ người đã quen lao động cả đời thì chuyện dừng lại cũng không dễ.

Đi làm cực thì than mệt.

Nhưng nghỉ ở nhà lại thấy nhớ công việc.

Cứ thế, tôi chần chừ mãi.

Đến khi thật sự dừng lại, tôi đã ngoài bảy mươi hai tuổi.

Ngày không còn phải thức dậy để đi làm nữa, tôi bỗng thấy thời gian dài ra.

Buổi sáng không còn vội.

Không còn nhìn đồng hồ.

Không còn nghĩ hôm nay mình phải vào ca lúc mấy giờ.

Ngày tháng như bỗng dư ra một khoảng rất lớn.

Ban đầu tôi nghĩ:

“Thôi, bây giờ mình đi chơi.”

Tôi dự tính sẽ cùng vợ thực hiện vài chuyến đi xa. Cả đời đã lo cho con cái, lo nhà cửa, lo công ăn việc làm, bây giờ phải dành chút thời gian cho mình.

Nhưng những chuyến đi dự tính ấy chưa thực hiện được ngay.

Tôi ở nhà nhiều hơn.

Sáng ra chăm sóc mấy cây trong khu vườn sau nhà.

Tỉa một cành cây.

Tưới một luống hoa.

Nhặt vài chiếc lá rụng.

Những công việc nhỏ bé ấy bỗng trở thành thú vui của tuổi già.

Và rồi tôi lại ngồi vào bàn.

Trước mặt không còn là những bài học ESL năm nào.

Không còn những sách vở kỹ thuật.

Không còn những bảng mạch điện tử hay những chiếc máy trong hãng.

Trước mặt tôi bây giờ là trang giấy.

Và những ký ức.

Tôi bắt đầu ngồi lâu hơn bên bàn viết.

Những chuyện cũ cứ lần lượt trở về.

Quê nhà.

Cha mẹ.

Những năm tháng tuổi thơ.

Những người đã đi qua đời mình.

Những vui buồn của một kiếp người.

Tôi viết cho xong những truyện ngắn còn dang dở.

Viết lại những đoạn hồi ký.

Làm thêm vài tập thơ.

Và rồi tôi lại muốn viết về miệt giồng Trà Vinh, nơi mình đã sinh ra và lớn lên.

Càng già, con người ta dường như càng nhớ về nơi mình bắt đầu.

Đi càng xa lại càng nhớ con đường cũ.

Sống càng lâu nơi đất khách lại càng nhớ mùi đất quê nhà.

Tôi muốn ghi lại những gì mình còn nhớ về vùng đất ấy, về con người, phong tục, nếp sống và những điều bình dị mà thời gian đang dần mang đi.

Không phải để làm một điều gì lớn lao.

Tôi chỉ nghĩ rằng mình đã sống một đời khá dài.

Đã nhìn thấy nhiều đổi thay.

Nếu những điều còn nằm trong trí nhớ không được viết xuống, rồi một ngày tôi ra đi, chúng cũng sẽ theo tôi mà mất.

Vì vậy, tôi viết.

Viết cho mình.

Viết cho người thân.

Viết cho con cháu.

Và viết cho một quê hương mà dù đã xa mấy chục năm, tôi vẫn chưa bao giờ thật sự rời khỏi.

Bây giờ ngồi nhìn lại, tôi thấy đời mình đã đi qua biết bao khúc quanh.

Ngày mới đặt chân đến Mỹ, tôi từng đứng dưới trời đông chờ xe buýt, bụng đói cồn cào, nhìn người ta dìu nhau bước vào nhà hàng sáng đèn mà nước mắt chảy xuống.

Tôi từng cầm cây cào đi làm cỏ.

Từng chui vào phòng đông lạnh trong chợ.

Từng khiêng những cuộn cỏ nặng trĩu.

Từng học từng chữ tiếng Anh vào ban đêm.

Từng đứng trên dây chuyền sản xuất.

Từng đi từ hãng này sang hãng khác.

Từng mua chiếc xe cũ bảy trăm đô bằng tiền trả dần.

Rồi Mobile Home.

Rồi căn nhà đầu tiên.

Rồi nhìn các con lần lượt bước vào đại học, ra trường, đi làm, lập gia đình.

Có lúc tưởng đã yên thì lại mất việc.

Có lúc tưởng đã đứng vững thì lại phải dọn nhà và bắt đầu lại.

Nhưng rồi mọi chuyện cũng qua.

Tôi không nghĩ cuộc đời mình là một câu chuyện đặc biệt.

Có lẽ hàng trăm ngàn gia đình người Việt đến Mỹ trong những năm tháng ấy cũng đã từng trải qua những câu chuyện tương tự.

Mỗi người một hoàn cảnh.

Mỗi người một nỗi buồn.

Mỗi người một cách bắt đầu.

Nhưng có một điều giống nhau:

Đã chọn sống thì phải bước tới.

Tôi đã bước như thế suốt một đời.

Có lúc nhanh.

Có lúc chậm.

Có lúc mệt quá muốn ngồi xuống.

Nhưng rồi lại đứng lên mà đi.

Bây giờ, khi những ngày bươn chải đã ở phía sau, tôi không còn mong cầu gì nhiều.

Các con đã trưởng thành.

Mỗi đứa đã có gia đình và cuộc sống riêng.

Những đứa cháu nội, cháu ngoại lần lượt lớn lên.

Tôi có một mái nhà để trở về.

Có khu vườn nhỏ để chăm sóc.

Và có một chiếc bàn để mỗi ngày ngồi xuống viết lại những gì mình còn nhớ.

Thế là đủ.

Có những buổi chiều, tôi ngồi một mình trước trang giấy.

Ngoài cửa sổ, nắng California nhạt dần.

Tôi chợt nghĩ đến ba má.

Nghĩ đến quê nhà Trà Vinh.

Nghĩ đến những người đã từng có mặt trong cuộc đời mình nhưng nay không còn nữa.

Rồi tôi nhìn lại những trang giấy đang viết dở trước mặt.

Tôi hiểu rằng mình đang đi về đoạn cuối của một hành trình.

Ngày nào đó, tôi cũng sẽ trở về với cát bụi như tất cả mọi người.

Nhưng trước ngày ấy, tôi còn muốn viết thêm một chút.

Ghi lại thêm một chút.

Bởi đời người rồi sẽ qua.

Nhà cửa rồi cũng sang tay.

Tiền bạc rồi cũng để lại.

Chỉ mong những dòng chữ này còn ở lại đâu đó, để một ngày nào đó con cháu mở ra đọc và biết rằng:

Cha ông chúng đã từng có một quê hương.
Đã từng đi qua những năm tháng gian nan.
Đã từng bắt đầu lại từ hai bàn tay trắng.
Và đã cố gắng sống trọn một đời để dựng nên mái ấm cho những thế hệ đi sau.

Nếu làm được như vậy, tôi nghĩ mình đã mãn nguyện.

Phần còn lại của cuộc đời, tôi xin dành cho những trang viết, cho những kỷ niệm và cho quê hương vẫn còn nguyên vẹn trong lòng mình.

Rồi một ngày nào đó...

khi phải trở về với cát bụi,

tôi cũng có thể thanh thản mà đi.