SỰ RA ĐI CỦA NGƯỜ VỢ THƯƠNG YÊU

 

SỰ RA ĐI CỦA NGƯỜI VỢ THƯƠNG YÊU

 

Đời người có những mất mát, khi chưa trải qua, mình tưởng rồi thời gian sẽ làm cho nguôi ngoai. Nhưng đến khi chính mình đi qua mới hiểu: có những nỗi đau thời gian chỉ làm cho ta quen sống cùng nó, chứ không bao giờ thật sự xóa được.

Vợ chồng tôi cưới nhau năm 1973.

Ngày ấy chúng tôi cũng như bao đôi vợ chồng trẻ khác, bước vào cuộc sống chung với biết bao hy vọng. Chẳng ai biết ngày mai sẽ ra sao, chỉ nghĩ đơn giản rằng đã thành vợ thành chồng thì từ nay cùng nhau gây dựng một mái gia đình, sinh con, nuôi con và nắm tay nhau đi hết cuộc đời.

Nhưng cuộc sống vợ chồng yên ổn chưa được bao lâu thì biến cố năm 1975 xảy đến.

Vì tôi là sĩ quan của chế độ cũ nên phải đi cải tạo.

Từ đó, gánh nặng gia đình gần như đặt cả lên vai vợ tôi.

Tôi ra đi, để lại bà với ba đứa con còn nhỏ.

Bây giờ ngồi nhớ lại những năm tháng ấy, điều khiến tôi thương bà nhất không phải chỉ vì bà là vợ tôi, mà bởi tôi hiểu trong những ngày tôi vắng nhà, bà đã phải thay tôi gánh lấy tất cả.

Một người đàn bà với ba đứa con thơ.

Cơm áo.

Bệnh đau.

Những bữa đói no.

Những lúc con khóc.

Những đêm con bệnh.

Những khi trong nhà thiếu trước hụt sau.

Bao nhiêu chuyện lớn nhỏ của một gia đình đáng lẽ phải có hai vợ chồng cùng lo, bà phải một mình đứng ra cáng đáng.

Tôi không có mặt ở đó để chia sẻ với bà.

Có lẽ có những đêm sau khi ba đứa nhỏ đã ngủ, bà mới có một chút thời gian ngồi lại với chính mình. Bà có buồn không? Có tủi thân không? Có lo cho chồng, lo cho tương lai của các con không?

Tôi nghĩ chắc là có.

Nhưng sáng hôm sau bà vẫn phải đứng dậy.

Vẫn phải lo cho ba đứa nhỏ có cái ăn.

Vẫn phải sống.

Vẫn phải chờ.

Người ta thường nói đến tình nghĩa vợ chồng trong những ngày sung túc. Nhưng với tôi, nghĩa vợ chồng thật sự được nhìn thấy rõ nhất chính trong những năm tháng gian nan ấy.

Khi người chồng không còn ở nhà, người vợ vẫn thay chồng giữ lấy gia đình.

Khi tương lai chưa biết sẽ đi về đâu, bà vẫn giữ ba đứa con bên mình, nuôi chúng lớn lên và chờ ngày gia đình lại được đoàn tụ.

Có những hy sinh trong đời không cần nói thành lời.

Ngày ấy có lẽ bà cũng chẳng nghĩ mình đang hy sinh.

Bà chỉ nghĩ một điều rất đơn giản:

Đó là chồng mình.

Đó là con mình.

Đó là gia đình mình.

Thì mình phải lo.

Nhưng chính những điều tưởng như đơn giản ấy, càng về già tôi càng thấy lớn lao.

Rồi những năm tháng khó khăn cũng lần lượt đi qua.

Đến năm 1989, gia đình chúng tôi được sang Mỹ theo diện chính trị.

Bước chân xuống một đất nước xa lạ, chúng tôi gần như phải bắt đầu lại cuộc đời từ đầu.

Lại một lần nữa, hai vợ chồng chỉ có hai bàn tay trắng.

Tuổi đã không còn trẻ như ngày mới cưới. Sau lưng là biết bao biến cố. Trước mặt lại là một đất nước mới, ngôn ngữ mới, cách sống mới và biết bao điều phải học lại từ đầu.

Nhưng ít nhất lần này chúng tôi có nhau.

Và các con ở bên cạnh.

Chừng ấy đã là một niềm an ủi rất lớn.

Chúng tôi bắt đầu lại.

Không ngại việc.

Không ngại khó.

Ai từng đến một đất nước xa lạ với hai bàn tay trắng mới hiểu hai chữ “làm lại” nặng đến chừng nào.

Làm lại không phải chỉ là tìm một công việc.

Mà gần như phải học lại cả cách sống.

Phải tìm cách đứng vững.

Phải lo chỗ ở.

Phải lo cho con cái.

Phải dành dụm từng đồng để ngày mai khá hơn hôm nay một chút.

Có những thứ đối với người khác rất bình thường nhưng đối với một gia đình mới đặt chân đến Mỹ lúc ấy lại là cả một cố gắng.

Hai vợ chồng cứ thế mà làm.

Mệt thì nghỉ một chút rồi lại đi tiếp.

Khó khăn thì cùng nhau tính.

Thiếu thốn thì cùng nhau chịu.

Chúng tôi không có con đường nào khác ngoài việc cố gắng.

Và rồi năm tháng không phụ lòng người.

Từng chút một, cuộc sống bắt đầu ổn định.

Các con lớn lên.

Gia đình dần có được những thứ mà ngày mới sang Mỹ chúng tôi chưa dám nghĩ tới.

Rồi chúng tôi có căn nhà của mình.

Trong căn nhà ấy có biết bao nhiêu công sức của hai vợ chồng.

Mỗi món đồ mua về, mỗi góc nhà được sửa sang, mỗi thứ chúng tôi có được đều là kết quả của những năm tháng cùng nhau chịu cực.

Có lúc tôi nhìn lại và nghĩ:

Vậy là cuối cùng vợ chồng mình cũng qua được hết rồi.

Từ ngày cưới nhau năm 1973, rồi biến cố 1975, những năm tôi đi cải tạo để bà một mình nuôi ba con nhỏ, rồi đến năm 1989 sang Mỹ làm lại cuộc đời từ hai bàn tay trắng...

Bao nhiêu sóng gió cũng đã đi qua.

Con cái đã trưởng thành.

Nhà cửa đã có.

Cuộc sống đã ổn định.

Tuổi hai vợ chồng cũng đã về chiều.

Tôi nghĩ từ nay chẳng cần gì hơn nữa.

Thôi thì những năm còn lại, hai vợ chồng cứ bình yên mà sống bên nhau.

Không cần giàu thêm.

Không cần nhà lớn hơn.

Không cần chạy theo điều gì nữa.

Một buổi sáng có hai vợ chồng uống cà phê.

Một bữa cơm chiều có người ngồi đối diện.

Một đêm đóng cửa căn nhà lại, biết người đã cùng mình trải qua bao nhiêu hoạn nạn vẫn còn nằm bên cạnh.

Vậy là đủ.

Tôi cứ tưởng sau bao nhiêu thử thách, cuộc đời cuối cùng cũng cho vợ chồng tôi một đoạn đường bình yên.

Nhưng không ngờ, chính khi mọi thứ vừa yên ổn thì bà ngã bệnh.

Ban đầu tôi vẫn hy vọng.

Tôi nghĩ chúng tôi đã vượt qua biết bao nhiêu chuyện rồi thì lần này cũng sẽ vượt qua.

Ngày trước nghèo khó còn vượt qua được.

Cảnh chia lìa còn vượt qua được.

Hai bàn tay trắng nơi đất khách còn làm lại được cuộc đời.

Thì một cơn bệnh, tôi cũng mong vợ chồng mình sẽ cùng nhau vượt qua.

Nhưng lần này chúng tôi không thắng được.

Bệnh tình của bà ngày một nặng.

Và rồi bà ra đi.

Người đàn bà đã cùng tôi đi từ năm 1973, đã một mình nuôi ba đứa con nhỏ trong những năm tôi vắng nhà, đã cùng tôi sang Mỹ năm 1989 và bắt đầu lại tất cả từ con số không...

Bà ra đi đúng vào lúc chúng tôi đã có thể ngồi xuống mà hưởng những ngày bình yên.

Đó là điều khiến tôi đau nhất.

Nếu cuộc đời còn nghèo, tôi có thể tiếp tục làm.

Nếu mất tiền, tôi có thể kiếm lại.

Nếu mất một căn nhà, tôi có thể cố gắng dựng lại một căn nhà khác.

Nhưng mất một người đã cùng mình đi qua gần cả cuộc đời thì biết lấy gì tìm lại?

Ngày bà mất, tôi không chỉ mất một người vợ.

Tôi mất một người đã biết gần như toàn bộ cuộc đời mình.

Bởi bà đã có mặt trong chính những năm tháng ấy.

Một người như thế ra đi, khoảng trống để lại làm sao có thể nhỏ được?

Sau ngày đưa bà đi, tôi trở về căn nhà hai vợ chồng đã nhọc nhằn tạo dựng.

Mọi thứ vẫn còn nguyên.

Cái bàn vẫn đó.

Chiếc ghế vẫn đó.

Nhà bếp vẫn còn những vật dụng quen thuộc.

Phòng ngủ vẫn vậy.

Những món đồ hai vợ chồng dành dụm mua sắm qua bao nhiêu năm vẫn nằm đúng chỗ.

Căn nhà mà ngày mới sang Mỹ, hai bàn tay trắng, chúng tôi từng mơ ước có một ngày sẽ tạo dựng được, bây giờ đã có rồi.

Nhưng người cùng tôi tạo dựng nó lại không còn.

Tôi đứng giữa căn nhà ấy mà chợt thấy một điều rất đau lòng:

Chúng tôi đã có được mọi thứ, nhưng tôi lại mất bà.

Nếu được chọn lại, có lẽ tôi sẵn lòng trả lại rất nhiều thứ để đổi lấy một buổi chiều bình thường như ngày trước.

Bà còn trong bếp.

Tôi còn nghe tiếng bà đi lại.

Hai vợ chồng còn có thể ngồi ăn với nhau một bữa cơm.

Chỉ vậy thôi.

Nhưng trên đời có những thứ khi đã mất rồi, dù có bao nhiêu tiền cũng không mua lại được.

Những năm sau đó, tôi sống một mình trong căn nhà chứa đầy kỷ niệm.

Ngày trước hai người cùng sống, tôi thấy căn nhà vừa đủ.

Bà mất rồi, tôi mới thấy nó rộng.

Rộng bởi tiếng nói của một người đã không còn.

Rộng bởi chiếc ghế bên kia không có ai ngồi.

Rộng bởi mỗi tối chỉ có một người tắt đèn.

Có những buổi chiều tôi ngồi rất lâu, nhìn quanh căn nhà và nhớ lại từng đoạn đời.

Năm 1973, chúng tôi thành vợ thành chồng.

Năm 1975, gia đình chia lìa.

Những năm tháng bà một mình ôm ba đứa con nhỏ mà sống.

Năm 1989, cả nhà sang Mỹ.

Rồi hai vợ chồng lại cặm cụi làm ăn.

Từ không có gì cho đến lúc có một mái nhà.

Từ những ngày khó khăn cho đến lúc con cái trưởng thành.

Cả một đời người nằm trong căn nhà ấy.

Vậy mà cuối cùng chỉ còn mình tôi ngồi nhớ.

Suốt mấy năm, nỗi buồn cứ âm thầm theo tôi.

Tôi tìm đến văn chương, thơ phú như một cách để lòng mình có chỗ nương tựa.

Tôi viết về quê hương.

Viết về mẹ.

Viết về tuổi thơ.

Viết về những người đã đi qua đời mình.