MAY GIA CÔNG VÀ LÀM HẢNG KHÔ BÒ

 

MAY GIA CÔNG VÀ LÀM HẢNG KHÔ BÒ

Sau khi nghỉ công việc làm vườn, tôi lại trở về nhà phụ vợ may đồ gia công.

Càng sống lâu trên đất Mỹ, tôi càng thấm thía một điều: Ở xứ này mà không biết tiếng Anh thì chẳng khác nào người có miệng mà không nói được, có tai mà không hiểu người ta đang nói gì.

Tôi bàn với vợ:

— Mình phải đi học tiếp thôi.

Thế là hai vợ chồng ghi danh học ESL tại một trường Đại học Cộng đồng vào ban đêm.

Mấy người quen biết tin chuyện, cứ thúc:

— Đi học đi! Vừa học tiếng Anh vừa được trợ cấp, sau khi trừ chi phí còn dư chút đỉnh. Không đi thì uổng lắm!

Trước đó, chúng tôi đã học một khóa ESL tại trường trung học gần nhà nên lần này cũng có chút căn bản. Hai vợ chồng hí hửng đèo nhau đến trường, làm bài kiểm tra để xếp lớp.

Hồi còn học trung học ở Việt Nam, tôi có học Anh văn như sinh ngữ thứ hai. Tuy chẳng giỏi giang gì nhưng cũng còn nhớ được chút vốn liếng cũ, nên khi kiểm tra, tôi được xếp vào lớp cao hơn vợ.

Đi học không chỉ giúp tôi thêm tiếng Anh mà còn mở ra một khoảng đời khác.

Tôi có thêm bạn bè. Người qua Mỹ trước, người đến sau, mỗi người một hoàn cảnh. Có người khuyên tôi:

— Anh ráng học tiếng Anh cho khá. Ở Mỹ có tiếng Anh mới tiến thân được.

Có người lại chỉ cho tôi chỗ này đang tuyển người, chỗ kia có việc làm.

Thật ra, tiền trợ cấp lúc ấy chỉ vừa đủ cho gia đình sinh sống chứ chẳng dư dả gì. Trong khi đó, từ quê nhà thỉnh thoảng lại có những lá thư gửi sang.

Gia đình hai bên không ai đòi hỏi chúng tôi phải gửi tiền về. Nhưng cái tình ruột thịt khiến mình không thể không nghĩ tới. Tết nhất, hoặc khi nghe tin một người thân đau ốm, trong lòng cứ mong có được chút tiền để gửi về.

Bởi vậy, không riêng gì vợ chồng tôi, rất nhiều người Việt mới sang thời ấy đều bươn chải tìm việc. Có người làm hai, ba công việc một ngày.

Ai cũng muốn dành dụm được một chút.

Cho gia đình.

Cho tương lai.

Và cho những người thân còn ở lại quê nhà.

Qua sự giới thiệu của một người bạn cùng lớp, tôi tìm được một công việc mới tại một cơ sở sản xuất khô bò.

Nơi sản xuất không lớn. Nhân công trực tiếp chỉ có tôi và người bạn giới thiệu tôi vào làm.

Ông chủ là một người đàn ông trung niên, sang Mỹ du học trước năm 1975 rồi ở lại. Chúng tôi gọi ông là chú Chương.

Ngay từ những ngày đầu, tôi đã có cảm tình với chú vì cách cư xử rất tử tế. Chú không tạo khoảng cách chủ thợ mà thường nói với chúng tôi:

— Mình là anh em với nhau. Em coi hai anh như người nhà. Em đang làm cho một công ty Mỹ. Chỗ này trước kia là của ông già vợ em. Ổng làm không khá nên bỏ, em giữ lại làm thử xem sao.

Mỗi ngày, hai anh em chúng tôi làm gần như tất cả các công đoạn: chuẩn bị hàng, đóng gói, dán nhãn…

Vài ba hôm, chú Chương lại ghé lấy hàng rồi đem phân phối cho các chợ Việt Nam.

Việc kinh doanh lúc ấy chưa phát triển. Theo tôi thấy, tiền thu vào chỉ vừa đủ trang trải chi phí, chưa có lời bao nhiêu.

Nhưng chú Chương có nhiều hy vọng.

Có lần chú nói:

— Em sẽ cố gắng đưa khô bò vào các chợ Mỹ. Nếu vô được thị trường Mỹ thì chắc sẽ khá. Các anh ráng giúp em nha!

Chúng tôi nghe vậy cũng vui và cố gắng làm.

Đối với tôi lúc ấy, công việc không chỉ mang lại một ít tiền. Quan trọng hơn, sau những lần đầu đi làm không mấy suôn sẻ, tôi gặp được một người chủ biết tôn trọng người làm công.

Nơi đất khách, đôi khi chỉ một cách đối xử tử tế cũng đủ làm người ta ấm lòng.

 

Nhờ tiền công đi làm, cộng với khoản trợ cấp học và tiền vợ tôi kiếm được từ chiếc máy may, máy vắt sổ, đời sống gia đình bắt đầu dễ thở hơn một chút.

Chúng tôi dành dụm mua thêm một chiếc xe cũ để vợ tôi có phương tiện đi nhận hàng và giao hàng may gia công.

Mọi thứ vẫn còn rất chật vật.

Nhưng ít nhất, từng món đồ trong nhà, từng chiếc xe chúng tôi mua được đều là dấu hiệu cho thấy gia đình đang từ từ đứng lên.

Tôi bắt đầu nghĩ:

Có lẽ cuộc đời trên đất Mỹ của mình rồi cũng sẽ khá hơn.

Nhưng sống lâu hơn trong cộng đồng, tôi cũng dần nhận ra một điều khiến mình buồn.

Tình đồng hương nơi xứ người không phải lúc nào cũng ấm áp như mình từng tưởng.

Có những người sang trước, cuộc sống đã ổn định, biết được đôi chút tiếng Anh, lại nhìn những người mới đến bằng ánh mắt coi thường. Có người thích khoe mình biết tiếng Mỹ, đôi khi gặp chính đồng hương cũng cố tình không muốn nói tiếng Việt.

Tôi từng gặp một chuyện mà nhiều năm sau vẫn còn nhớ.

TÌNH ĐỒNG HƯƠNG KHÔNG CÓ

Một hôm xe tôi bị hư. Tôi đem đến chỗ sửa xe nơi một người bà con bên phía em rể đang làm việc.

Trong lúc ngồi chờ, tôi đi bộ sang một tiệm bán rượu gần đó, mua thử một tấm vé số cào cho vui.

Đó là lần đầu tiên tôi chơi loại vé này.

Cào xong, nhìn tới nhìn lui tôi chẳng biết mình có trúng hay không.

Thấy người thanh niên đứng sau quầy có khuôn mặt rất giống người Việt, tôi mừng quá, hỏi bằng tiếng Việt:

— Chú coi giùm tôi cái vé này có trúng không?

Anh ta nhìn tôi, lạnh lùng đáp:

— No Vietnamese.

Tôi hơi quê.

Nhìn kỹ lại khuôn mặt anh ta, tôi nghĩ bụng:

Chắc mình lầm. Có lẽ anh này là người Hoa.

Tôi đang định quay đi thì từ phía sau nhà bỗng vang lên tiếng một người đàn bà gọi lớn bằng tiếng Việt:

— Ông nội ơi! Ông làm gì ngoài đó vậy? Chuyện tôi nhờ ông sao chưa làm?

Anh chàng đứng sau quầy bỗng lúng túng.

Anh quay đầu vào trong, đáp cũng bằng tiếng Việt:

— Để anh vô làm mà…

Tôi đứng sững mấy giây.

Thì ra anh ta là người Việt thật.

Tôi chẳng nói gì thêm, chỉ quay lưng bước ra ngoài.

Trong lòng vừa tức, vừa buồn, lại vừa thấy chuyện đời có chút gì đó thật chua chát.

Tôi tự hỏi:

Sống nơi xứ người, nếu ngay cả tiếng nói của quê hương mình mà cũng muốn chối bỏ, thì mình còn giữ lại được điều gì?

Cuộc sống rồi cũng tạm thời trôi qua êm ả.